Meer van Atitlan

Het meer van Atitlan: weg van de massa in het land van de Maya’s

Sommigen claimen dat het een magnetische kracht heeft- en ze zouden wel eens gelijk kunnen hebben. Het meer van Atitlan vormt voor iedere reiziger een van de hoogtepunten in Guatemala. Het kratermeer, de omringende vulkanen en de mayadorpen op de oever, hebben een bijzondere uitwerking op iedereen die het bezoekt. Veel van de dorpen zijn helaas ten prooi gevallen aan massatoerisme en lopen inmiddels over van de backpackers en souvenirshops. Ik ging op zoek naar het Atitlan van de maya’s, de rustzoekers en de genieters.

De zon reflecteert in het water en aan de horizon piepen vulkanen tussen de wolken uit. Een perfect plaatje.

Het meer van Atitlan is bijna in zicht als de buschauffeur met een rotgang door haarspeldbochten manoeuvreert. Kijken durf ik bijna niet, maar als ik de eerste glimp van het meer opvang kan ik niet anders dan uit het raam staren. De zon reflecteert in het water en aan de horizon piepen vulkanen tussen de wolken uit. Een perfect plaatje. Daar kom ik helaas snel van terug als San Pedro voor me opdoemt. Het is een van de vele stadjes die aan de oever van het meer gelegen zijn. In de hoofdstraat is het een gekrioel van backpackers die zich allemaal bewegen tussen de vele hostels, hipstercafés en souvenirwinkels. Hogerop kijk ik uit over eindeloze rijen betonnen gebouwen die nog het meest doen denken aan een sloppenwijk. Niet helemaal de rustige, culturele omgeving die ik hier verwacht had.

Meer van Atitlan

Weg van de massa

Eerlijk is eerlijk, er zijn handenvol backpackers die in San Pedro- en de andere grote steden langs het meer- de tijd van hun leven hebben. Ik ben echter opzoek naar naar een plek om echt bij te komen, om vooral te genieten van het meer, van spectaculaire uitzichten en van alles te leren over de Maya’s en wat deze plek voor hun betekent. Op mijn eerste avond in San Pedro duik ik daarom met laptop een van die uberhippe cafés in en ga op zoek. Naar wat precies weet ik niet, maar ik vind het. Tussen alle verschillende stadjes ligt namelijk nog genoeg leegte. Plekken waar het uitzicht op het meer niet geblokkeerd wordt, waar je begroet wordt door locals en de tijd lijkt stil te staan.

De parels aan het Meer van Atitlan

Ik selecteer een mooie route langs het meer en spendeer de daaropvolgende dagen op precies zulke plekken. Ik pak de boot naar het piepkleine Jaibalito, waar ik door een stel kinderen wordt meegesleept naar een posada voor een overheerlijke lokale lunch. Ik reis naar het drukke en intense Panajachel, om van daaruit heel snel achterin een pick-up truck te springen en uit te komen in San Antonio Palopo. Een dorp dat bekent staat om de onvoorstelbare kunst van het weven, die de Maya’s hier beoefenen als geen ander. Aangekomen bij de pier ligt er een bootje op me te wachten dat me naar een van de meest afgelegen plekken aan het meer zal brengen. Kaalpul Atitlan lijkt vanaf het water gezien recht uit de Efteling te komen; een sprookjesachtige plek, alleen toegankelijk per boot en omgeven door niets anders dan water, natuur en vulkanen. Dit is wat ik zocht.

Meer van Atitlan

Het land van de Maya’s

Zodra ik voet aan land zet ben ik in een andere wereld. Ik word begroet met een welkomstdrankje, voetmassage en het mooiste uitzicht dat ik me kan indenken. De Belizaanse hotelmanager Hugo vertelt me alles over het meer, de aantrekkingskracht ervan en de betekenis die het heeft voor de Maya’s die deze plek eeuwen geleden hun thuis maakten. Het is ook precies wat op deze plek centraal staat; alles wordt gedaan met enorm veel respect voor het meer, het milieu en de lokale bevolking. Hugo loopt over van de plannen om projecten op te zetten voor community based tourism. De kok verzorgt volledig vegetarische maaltijden, met uitzondering van vis op aanvraag. Vis die overigens niet uit het meer wordt gehaald, want die moet zoveel mogelijk onaangetast blijven. Inwoners van Guatemala krijgen 50% korting op hun overnachting. Waarom? Simpel: “Het is hun meer, dus moet het ook voor hun toegankelijk zijn”.

Meer van Atitlan

Welkomstdrankjes, voetmassages, wat voor prijskaartje zit daar eigenlijk aan? Als je net als ik een lange reis met backpack maakt, is het soms wel heel fijn om je even in de watten te laten leggen, mits voor een vriendelijke prijs. En dat kan bij Kaalpul Atitlan. Een suite kan je boeken vanaf 110,- euro voor twee personen (75,- voor 1 persoon). Dat is niet alleen inclusief dat drankje en de massage, maar ook inclusief pick up met de boot, drie luxe meergangen maaltijden per dag en vrij gebruik van de kajaks en waterfietsen. Oprecht eentje in de categorie waar voor je geld!

Meer van Atitlan

Een traditionele Maya ceremonie bijwonen

Het blijkt precies de escape te zijn die ik zocht. Ik kajak in alle vroegte op het meer, geniet van heerlijk eten en een ontspannen massage en zie de mooiste zonsondergangen van mijn reis. Het meest bijzondere is dat in alles de aanwezigheid van de Mayacultuur zit. De traditionele Maya sauna in de spa, inheemse decoraties in de kamers en de heilige Maya plaats hoog bovenop de vulkanische klif van het terrein. Voordat ik terugkeer naar de bewoonde wereld besluit ik een advies van Hugo ten harte te nemen: het bijwonen van een heilige vuurceremonie. Ik ontmoet Tomas, een Maya sjamaan, die me aan de rand van het meer een reading geeft, gebaseerd op mijn geboortedatum en de eeuwenoude Mayakalender. Met verbazing luister ik naar alles wat hij eruit af kan leiden en na afloop volg ik hem nieuwsgierig naar de top van de berg waar de vuurceremonie plaats zal vinden.

Meer van Atitlan

Ik realiseer me dat dit zo’n moment van een reis is dat je nooit meer vergeet.

De vuurceremonie is het belangrijkste en heiligste ritueel van de Maya’s. Het is een opeenvolging van handelingen die volledig worden aangepast aan de situatie en persoon waarvoor de ceremonie plaatsvindt. Ik kijk toe hoe Tomas de ceremonie voorbereid met bloemen, kaarsen, kruiden en zelfs chocolade. Voordat het vuur wordt aangestoken krijg ik een hand vol kaarsen in allerlei kleuren, die ik gedurende de vuurceremonie een voor een in het vuur gooi- ieder met hun eigen symboliek. Een uur later, als het vuur langzaamaan dooft, kijk ik vanaf de klif uit over het meer en realiseer me dat dit zo’n moment van een reis is die je nooit meer vergeet. Eentje die je eigenlijk niet na kan vertellen, maar iedereen kan aanbevelen om met eigen ogen te gaan meemaken.

Aanraders aan het Meer van Atitlan
Atitlan is omgeving door stadjes en voor iedereen zit er wel een fijne plek bij. Wil je de grootste drukte vermijden, maar heb je het liever iets minder afgelegen dan mijn keuze? Dan zijn San Marcos en San Juan aanraders. San Marcos is vooral populair onder yogi’s en hippies en in San Juan vind je de kunstenaars en wevers van de Tz’utujil Maya community met hun indrukwekkende handgemaakt producten.

Naline Roodbeen
Geschreven door - Naline is de oprichter van Stop and Stare. Ze wordt het allergelukkigst van reizen en schrijven. Heeft een voorkeur voor verre oorden maar vindt Nederland stiekem het allermooist. Krijgt vlinders van roadtrips, Aziatisch eten en vreemde talen. Is graag zuinig op de aardbol en fan van duurzaam toerisme.

Wat vind jij? Laat van je horen!