Je hebt misschien een idee in je hoofd over hoe monogamie eruit ziet. Misschien ziet monogamie eruit als terloops daten, maar slechts met één persoon een serieuze relatie aangaan. Daarentegen roept monogamie misschien een beeld op van een huwelijk tussen twee mensen die zich ertoe verbinden om de rest van hun leven van elkaar te houden.
Sommige termen en ideeën rond romantische en seksuele relaties kunnen verwarrend zijn, en het kan ingewikkeld zijn om uit te zoeken welk type relatie het beste bij je past. Het kan nuttig zijn om meer te begrijpen over de geschiedenis van monogamie en hoe monogamie eruit kan zien als je deze relatiestijl wilt uitproberen.
Wat is monogamie?
“Monogaam” is een woord dat gebruikt wordt om een relatie te beschrijven, vaak van romantische of seksuele aard, tussen twee mensen waarin beide deelnemers overeenkomen dat ze emotioneel, romantisch of seksueel intiem met alleen elkaar zullen zijn. Monogamie wordt gezien als de norm in veel culturen over de hele wereld.
Monogame relaties staan in contrast met niet-monogame relaties, zoals polygamie of polyamoreuze relaties. Het woord “monogamie” stamt af van de oorspronkelijke Griekse wortels die “single” (monos) en “huwelijk” (gamos) betekenen. In het spraakgebruik in de Nederlandse samenleving wordt de term monogamie echter niet alleen gebruikt om monogame huwelijken aan te duiden, maar elke monogame relatie.
Daarentegen wordt het woord polygamie, afkomstig van vergelijkbare wortels (de oorspronkelijke Griekse wortel voor “veel” is “poly”), bijna uitsluitend gebruikt om huwelijken met meer dan één persoon aan te duiden, terwijl het woord polyamorie, waarvan de Griekse wortels “veel” en “liefde” betekenen, wordt gebruikt om relaties tussen meerdere partners aan te duiden waarbij al dan niet sprake kan zijn van een huwelijk.
Monogamie in de samenleving en de menselijke geschiedenis
Volgens het Pew Research Center is polygamie over de hele wereld vrij zeldzaam en tegenwoordig beperkt tot een paar gebieden. Wetten en normen kunnen sterk verschillen. In de VS is polygamie bijvoorbeeld illegaal, maar in andere delen van de wereld is polygamie legaal, maar wordt het niet op grote schaal toegepast. In bepaalde landen is polygamie zowel legaal als wijdverbreid. Maar in verschillende tijdperken en regio’s in de geschiedenis zijn polygame en polyamoreuze relaties genormaliseerd en zelfs gevierd. Veel oude menselijke samenlevingen kenden polygamie, vaak met mannelijke leiders (meestal koningen of farao’s) die meerdere vrouwen namen of met slechts één echtgenoot trouwden, maar wel seksuele relaties hadden met andere individuen.
De laatste jaren is er een groeiende belangstelling voor niet-monogamie. Meer mensen zijn geïnteresseerd geraakt in verschillende vormen van consensuele niet-monogamie, zoals polyamorie, open relaties en swingen. Mensen kunnen om verschillende redenen besluiten om een monogame relatie aan te gaan. Het hebben van slechts één seksuele partner kan het risico op het oplopen van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) verminderen, mits beide mensen trouw blijven. Mensen kunnen een monogaam huwelijk willen vanwege hun religieuze overtuiging – monogame stellen en het hebben van slechts één partner worden in veel joods-christelijke religieuze tradities gezien als de norm voor relaties. Monogamie sluit misschien beter aan bij iemands levenservaringen en persoonlijke voorkeuren dan niet-monogamie.
De precieze dynamiek van een monogame relatie kan per individu en koppel verschillen, dus monogaam zijn kan in de praktijk voor verschillende mensen verschillende betekenissen hebben. Verschillende koppels kunnen bijvoorbeeld verschillende definities hebben van wat vreemdgaan in hun relatie inhoudt. Verschillende mensen kunnen ook verschillende ideeën hebben over de mate van toewijding of de tijdsverwachtingen rond het hebben van een monogame relatie. Wat je ook besluit dat zinvol is voor jou en je partner, het kan cruciaal zijn om waarde te hechten aan communicatie en toestemming.
Mogelijke voor- en nadelen van monogamie
Wanneer je afweegt wat voor soort relatiestructuur je denkt dat je leven ten goede zou komen, kan het nuttig zijn om een aantal mogelijke voor- en nadelen van monogamie te overwegen. Voor sommige mensen kan het hebben van één partner resulteren in een grotere relatiestabiliteit, maar het kan ook leiden tot een gevoel van opsluiting en een gebrek aan flexibiliteit.
Hieronder staan enkele potentiële voordelen van monogamie:
- Minder kans op jaloezie in de relatie, mits beide leden van de relatie zich aan slechts één romantische partner houden en niet vreemdgaan
- Een lager risico op het oplopen van een soa in sommige gevallen
- Minder kans op miscommunicatie, conflicten en onzekerheid door meerdere partners binnen de relatie
- Een groter gevoel van stabiliteit
- De mogelijkheid om eenvoudiger afspraken te maken over het opvoeden van kinderen
- Voor sommige mensen het potentieel voor een groter gevoel van nabijheid en diepgang als elkaars enige partner
Hieronder staan enkele mogelijke nadelen van monogamie:
- Meer druk op de leden van de relatie om aan alle emotionele, romantische en seksuele behoeften van de ander te voldoen
- Verminderd potentieel voor seksuele bevrediging in verband met nieuwigheid in seksuele relaties
- Minder kans om nieuwe romantische of seksuele interesses te ontdekken als die niet overeenkomen met de interesses van je huidige partner
- Grotere kans op een gevoel van beperking of verstikking, zowel seksueel als omdat een één-op-één relatie iemands vermogen om nieuwe passies en interesses na te streven kan beperken.
- Voor sommige mensen kan de verwachting om trouw te blijven een uitdaging zijn, en het kan moeilijk zijn om de verleiding te weerstaan.
Steun vinden bij relatieproblemen
Waar je ook bent in je romantische leven – of je nu net begint met daten of al jaren getrouwd bent – het kan goed zijn om je af te vragen welke relatiestructuur het beste bij je past. Het kan echter ingewikkeld zijn om de antwoorden op deze vragen zelf uit te zoeken, vooral als jij en je partner verschillende verwachtingen en verlangens hebben rond monogamie of niet-monogamie. In dat geval kan een gesprek met een professionele individuele therapeut of relatietherapeut nuttig zijn.
