Nachtschade is een plantenfamilie die tomaten, aubergine, aardappelen en paprika’s omvat. Tabak behoort ook tot de nachtschadefamilie. Nachtschaden zijn uniek omdat ze kleine hoeveelheden alkaloïden bevatten.
Alkaloïden zijn chemische stoffen die voornamelijk in planten voorkomen. Om als alkaloïde te worden beschouwd, moet iets stikstof bevatten en invloed hebben op het menselijk lichaam, meestal vanuit medicinaal oogpunt. Morfine en kinine zijn twee voorbeelden van plantaardige medicijnen die alkaloïden bevatten.
Het verschil tussen nachtschadevruchten en -groenten
Tomaten worden vaak tot de groentefamilie gerekend vanwege hun hartige smaak, maar eigenlijk zijn het vruchten. Fruit is een eetbaar deel van een plant dat zich ontwikkelt uit een bloem en zaden bevat. Paprika en aubergine zijn technisch gezien ook nachtschadevruchten.
Groenten zijn alle andere eetbare delen van een plant, zoals de wortels, stengels of bladeren. Aardappelen zijn een nachtschadegroente, geen vrucht.
Zijn nachtschaden slecht voor je gezondheid?
Terwijl sommige alkaloïden positieve effecten hebben op de menselijke gezondheid, kunnen andere een negatief effect hebben. De chemische stoffen in tabak, een nachtschadeplant, kunnen bijvoorbeeld kanker veroorzaken. De alkaloïde in nachtschade is solanine. Het werkt als insecticide terwijl de plant groeit.
Te veel solanine eten kan je een slecht gevoel geven. Als aardappelen groen worden, bevatten ze meer alkaloïden en smaken ze bitterder. Daarom wordt meestal aangeraden om groene en/of kiemende aardappelen weg te gooien. Als je groene aardappelen eet, kun je misselijk worden of diarree krijgen. Je kunt ook koorts of hoofdpijn krijgen.
Normaal gesproken bevatten aardappelen en andere nachtschadegroenten een acceptabele hoeveelheid alkaloïden. Je kunt wat effecten voelen als je tussen de twee en vijf milligram solanine per kilogram lichaamsgewicht eet. Als je ongeveer 68 kilo weegt, moet je minimaal 136 milligram solanine binnenkrijgen om je ziek te voelen.
Een aubergine bevat ongeveer 11 milligram solanine. Onderzoeken tonen aan dat aardappelen tussen de 25-275 microgram alkaloïden kunnen bevatten. De hoeveelheid hangt af van het soort aardappel en waar die geteeld is.
Tomaten bevatten meer alkaloïden in de stengel en wijnstok dan in de vrucht. Onderzoeken tonen aan dat naarmate tomaten rijpen, de hoeveelheid alkaloïden in het deel dat je eet afneemt. Het is dus onwaarschijnlijk dat je te veel alkaloïden uit tomaten eet, vooral als je onrijpe, groene tomaten vermijdt.
Over het algemeen is er geen hard bewijs dat nachtschadegroenten slecht zijn voor je gezondheid. Voorlopig onderzoek toont aan dat deze groenten misschien niet het beste zijn voor mensen met bepaalde ontstekings- en auto-immuunziekten zoals artritis of inflammatoire darmziekten. Nachtschades veroorzaken echter niet direct ontstekingen. Ze kunnen ontstekingen die er al zijn versterken.
Hoe weet je of nachtschades slecht voor je zijn?
Experts raden aan om ze een paar weken uit je dieet te schrappen. Introduceer ze dan opnieuw en kijk hoe je je voelt. Als je je slechter voelt na de herintroductie, heb je misschien een gevoeligheid voor nachtschades. Of er nu wel of geen sluitend bewijs is voor nachtschades en ontstekingen, je moet nooit voedingsmiddelen eten waardoor je je slecht voelt of die je aandoeningen verergeren.
Voordelen van nachtschades
Andere voedingsstoffen in nachtschades kunnen goed zijn voor je gezondheid. Ze bevatten antioxidanten die cellen beschermen tegen schade door stress. Zo kan anthocyaan, de antioxidant die aubergine zijn paarse kleur geeft, het risico op kanker, diabetes en infecties verminderen.
De antioxidant lycopeen in tomaten kan het risico op sommige soorten kanker en hartaandoeningen verminderen. Nachtschades bevatten ook vitaminen en mineralen die bijdragen aan een goede gezondheid, zoals vitamine A en vitamine C. Als je bijvoorbeeld één paprika eet, krijg je je dagelijkse hoeveelheid vitamine C binnen.
Nachtschades consumeren
Als je je zorgen maakt over het hoge gehalte aan alkaloïden in nachtschadegroenten, maar er toch baat bij wilt hebben om ze in je dieet op te nemen, dan zijn er een paar dingen die je kunt proberen:
- In aardappelen zit de hoogste concentratie alkaloïden in de schil. Eén onderzoek toonde aan dat het schillen van aardappelen voor het koken tot 70% van de alkaloïden verwijderde.
- Aardappelen bakken in de oven kan het gehalte aan alkaloïden meer verlagen dan koken of stomen.
- Bewaar aardappelen op een donkere, koele plek om te voorkomen dat ze meer alkaloïden produceren voordat je ze eet.
Omdat er verschillende nachtschadevruchten en -groenten zijn, zijn er talloze manieren om ze te koken. Als je wilt leren hoe je nachtschades moet koken, populaire gerechten die ze meestal bevatten zijn onder andere:
- Salsa
- Bruschetta
- Tomatensoep
- Gazpacho
- Pasta met tomatensaus
- Gebakken aardappelen
- Frietjes
- Aardappelpuree
- Aardappelsalade
- Stampotten
- Geschilde aardappelen
- Gevulde paprika’s
- Baba ghanoush
- Parmezaanse aubergine
