In de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) is er een orgaanklok die het tijdstip van de dag weergeeft waarop elk orgaan optimaal functioneert en de meeste energie heeft. Er zijn 12 orgaansystemen en 2 bijkomstige systemen die door deze klok worden vertegenwoordigd. Elk orgaansysteem wordt ook geassocieerd met een emotie, smaak, zintuig, seizoen, enz. maar daar gaan we hier niet op in.
Waar we wel in zullen duiken zijn de fysieke en emotionele symptomen die optreden als een orgaan uit balans is. Maar houd er rekening mee dat als sommige symptomen niet logisch zijn (zoals een onbalans in de nieren die zich manifesteert als vroegtijdig grijs worden van het haar), je weet dat TCM een hoogontwikkelde en ingewikkelde vorm van geneeskunde is die verschilt van de westerse medische diagnose.
De klok
Hier volgt een korte bespreking van de orgaansystemen met hun corresponderende tijden en hoe onevenwichtigheden in deze systemen zowel fysiek als emotioneel kunnen ontstaan.
03:00-05:00 uur Long: De long is verantwoordelijk voor het verplaatsen van de qi (energie) door de meridianen en naar het hele lichaam en biedt bescherming van het immuunsysteem. Het wordt ook geassocieerd met verdriet. Je kunt op deze momenten wakker worden als je worstelt met verdriet of rouw. Onevenwichtigheden kunnen ook tot uiting komen in piepende ademhaling, hoesten, astma of snel ziek worden.
05:00-07:00 uur Dikke darm: Dit is de beste tijd om een stoelgang te hebben. In de dikke darm draait alles om ‘loslaten’ – zowel fysiek als emotioneel. Symptomen van disbalans in de dikke darm zijn onder andere constipatie, droge ontlasting, huiduitslag en het gevoel emotioneel ‘vast te zitten’.
07:00-09:00 uur Maag: De functie van de maag is om voedsel te verteren en af te breken, dus dit is de beste tijd om een gezond en stevig ontbijt te eten. Als de maag uit balans is, kunnen de volgende symptomen optreden: zure reflux, maagzweer en slechte adem.
09:00-11:00 uur Milt: In TCM haalt de milt voedingsstoffen uit voedsel, zet het om in energie en transporteert het naar andere orgaansystemen. In deze periode kun je de milt ondersteunen met een lekker kopje verwarmende thee of een lichte snack. Voedingsmiddelen die de milt ondersteunen zijn onder andere kaneel, yam, dadels en linzen. Onevenwichtigheden in de milt kunnen zich uiten in losse ontlasting, een opgeblazen gevoel na de maaltijd, verlangen naar zoetigheid en weinig energie.
11.00-13.00 uur Hart: Tijdens deze uren kun je het beste ontspannen, een dutje doen en genieten van de lunch. Het hart heeft een hekel aan warmte, dus probeer cafeïne, stress, intensieve oefeningen of alles wat je bloeddruk verhoogt te vermijden. Tekenen van een verstoord evenwicht in het hart zijn hartkloppingen, kortademigheid, koude handen en voeten en slapeloosheid.
13:00-15:00 uur Dunne darm: De dunne darm scheidt de heldere en troebele vloeistoffen en vervoert deze naar respectievelijk de urineblaas en de dikke darm. Als je overdag niet genoeg water hebt gedronken, is de kans groter dat je je in deze periode uitgedroogd voelt. Als je uit balans bent, kunnen er aandoeningen ontstaan zoals een zweer aan de twaalfvingerige darm, een opgeblazen gevoel met braken of winderigheid.
15:00-17:00 uur Urineblaas: Dit is een moment van de dag waarop je een dip in je energieniveau kunt voelen, vooral als je niet goed gehydrateerd bent. De urineblaas slaat urine (heldere vloeistof) op en scheidt deze uit, en wordt gevoed door zout voedsel, dus een kom bouillon, zoals miso of groentebouillon, in deze periode helpt de blaas (en de nieren, die het partnerorgaan zijn) te versterken. Als je blaas uit balans is, kun je last krijgen van een branderig gevoel bij het plassen, een schimmelinfectie of urine-incontinentie.
17:00-19:00 uur Nieren: De nieren zijn verantwoordelijk voor een gezonde voortplanting, ontwikkeling en groei. Je kunt de nieren in deze periode ondersteunen door een gezonde maaltijd te nemen (maar niet te uitgebreid) met een beetje zout als smaakmaker en/of gezellig samen te zijn met een geliefde, waardoor je nier’essentie’ sterk blijft! Als de niermeridiaan uit balans is, kunnen er symptomen optreden als seksuele problemen, lage rugpijn of vroegtijdig grijs worden van het haar.
19.00-21.00 uur Pericardium: Dit is een van de accessoire orgaansystemen. Om het hartzakje te ondersteunen, is dit het moment om iets zachts te doen om jezelf te helpen in slaap te vallen, zoals meditatie, licht stretchen, lezen of knuffelen.
21:00-23:00 uur San Jiao (drievoudige brander): Dit is het tweede accessoire orgaansysteem. Om San Jiao zo goed mogelijk te ondersteunen, is dit de tijd dat we moeten gaan slapen – eerder naar bed in de winter en iets later opblijven in de zomer.
23.00-1.00 uur Galblaas: Fysiek slaat de galblaas gal op en scheidt deze uit, maar emotioneel is hij verantwoordelijk voor het gevoel van eigenwaarde en de besluitvorming. Als je rond deze tijd niet slaapt, put je de energievoorraden van je galblaas uit, wat na verloop van tijd kan leiden tot een slecht gevoel van eigenwaarde, een slecht beoordelingsvermogen of problemen met het verteren van vetten.
01:00-03:00 uur Lever: De lever slaat bloed op voor de menstruatie en om de dag door te komen. Als je op dit tijdstip niet slaapt, kun je snel een tekort krijgen, vooral als je vrouw bent vanwege het belang van bloed voor de menstruatie (zelfs voor degenen die in de menopauze gaan). De lever is ook emotioneel verbonden met woede. Je kunt merken dat je tussen 1-3 uur ‘s nachts wakker wordt als je onderdrukte woede of langdurige wrok hebt. Symptomen van een verstoorde leverbalans zijn onder andere onregelmatige menstruatie, bloedarmoede, chronische vermoeidheid en hoofdpijn.
Acupunctuur en de orgaanklok
Acupunctuur is een van de beste manieren om de kanalen van de verschillende orgaansystemen (meridianen) aan te boren. Gewoonlijk heeft een acupunctuursessie punten die veel orgaansystemen aanraken, omdat de symptomen elkaar vaak overlappen en er verschillende organen bij betrokken zijn. En sommige punten zijn geïndividualiseerd op basis van de symptomen, constitutie, neigingen en kwalen van de persoon.
