spookstad Doel

Doel, de spookstad van België

De verlaten straten met een decennia oud verhaal

Creepy, verlaten en bizar. De eerste kennismaking met de spookstad Doel bezorgt rillingen. Eens statige huizen trekken voorbij in de reflectie van onze autospiegels. Ze staan er verloren bij; alsof een ramp heeft plaatsgevonden en alles in allerijl is achtergelaten. De realiteit is echter anders. Geen tegenspoed, wel een jarenlange strijd tussen bewoners en de gemeente Beveren. Het conflict speelt al sinds de jaren’ 60, toen er voor het eerst plannen waren voor uitbreiding van de Antwerpse haven. Een halve eeuw later is het inwoneraantal flink gedaald en telt het dorp meer vervallen dan bewoonde huizen.

spookstad Doel

Spookstad Doel

Tot 1977 was Doel een zelfstandige gemeente met 1300 inwoners. Veertig jaar later – in 2007 – had het 359 inwoners en in 2013 slechts 28. De overblijvers zijn vaak op hoge leeftijd, geboren en getogen in Doel en vastberaden om niet uit het dorp te vertrekken. Ondanks hun stelligheid verhuizen veel van hen. Niet alleen hun huisraad, ook hun overleden dierbaren gaan mee. Uit angst dat de graven verdwijnen. Naast enkele bewoonde woningen heeft de kerk van Doel eveneens het chronische verval doorstaan. Plassen water rusten op de parkeerplaats voor het gebouw. Plukken groen zijn door het broze asfalt geschoten. Een van de berichten op de houten kerkdeuren deelt mee dat de kerk in gebruik is voor huwelijken, doopsels en begrafenissen. De begraafplaats oogt verzorgd. Verse bloemstukken flankeren smetteloze zerken op rode grindsteentjes.

Graffiti en geraniums


Met knipperende ogen doorkruisen we de straten. Vallend van de ene verbazing in de andere. Eenmaal uitgestapt wordt het alsmaar merkwaardiger. Waarschuwingsborden pozen kriskras door Doel. Wijzend op maatregelen tegen vandalisme en het lastigvallen van bewoners. Bij de dorpgrens staat de eerste, vergezeld door twee slagbomen die ’s nachts sluiten om ongewilde bezoekers te weren. Lege straten vol bekladde en halve huizen ontwaren zich voor ons. Ramen ingegooid, de voorgevel opgesmukt met graffiti. Een glimp door gebroken glas toont een decor aan kapotte tv’s en verweerd behang. Zo nu en dan verschijnt een fatsoenlijk huis. Op de ruiten steevast een affiche dat het pand bewoond is. Bewakingscamera’s houden een oogje in het zeil. Rode geraniums in de plantenbak of portiek schenken de woningen enige verfraaiing. Op de achtergrond brommen koeltorens van de kerncentrale.

spookstad Doel

Afgezien van incidentele ontmoetingen met andere ‘nieuwsgierigen’ komen wij amper iemand tegen. Het voedt het idee van de spookstad; ronddwalen zonder enkele tussenkomst. Toch woont er nog een kleine groep mensen in Doel. Enkelen van hen zetten zich met Doel 2020 in voor het behoud van hun stad. Spandoeken en borden met kreten hiervoor zijn terug te vinden in de stad.

Chronisch verval

Schaduwen van schepen kondigen zich af en aan langs de dijk. In de verte zijn contouren van een molen zichtbaar, afgetekend tegen eeuwige rookwolken over de kerncentrale. De zeventiende-eeuwse molen vormt met de kerk en het Hooghuis het drietal monumenten van Doel. Als het dorp de sloophamer wacht, dan moeten ze elders herbouwd worden. In de molen zit een restaurant. Het blijkt niet de enige eetgelegenheid te zijn. In de Pastorijstraat – even verderop – toeft Doel 5. Werknemers van de kerncentrale pakken hier een pint na werktijd of eten een daghap.

spookstad Doel

Doel wacht op zijn vonnis


Ondanks de waarschuwingsborden wint onze nieuwsgierigheid het uiteindelijk. We enteren een garagebox, met de onderlinge afspraak dat we niets aanraken en stropen. Binnen is het donker. Natuur overheerst. Plantenstrengen zijn door het golfplatendak gekropen. Het weinige licht wordt door ze verschalkt. Onvoorstelbaar dat het ooit in gebruik is geweest. Het lijkt een mensenleven geleden. Aan de achterzijde van het pand mondt een opening uit in een binnenplaats achter een voormalige benzinepomp. Ook hier heeft groen de laatste jaren vrij spel gehad. Het is slechts een van de vele vreemde gezichten die het dorp biedt, het zoveelste onderdeel van een filmset voor een slechte B-film.

De tijd staat overal stil. Doel wacht duidelijk op zijn vonnis; blijft het bestaan of ontmoet het de sloophamer? We weten het niet als we Doel achter ons laten. Tot het vraagstuk is beantwoord, draagt Doel ongewild de naam spookstad.

Wil je meer weten over het leven in Doel? De documentaire ‘De engel van Doel’ volgt het leven van de bejaarde Émilienne Driesen en de zieke dorpspastoor Verstraete:

Manon Bimbergen
Geschreven door - Geveld door reiskoorts. Zo kun je Manon het beste omschrijven. Heeft naast reizen ook een grenzeloze voorliefde voor koffie, hardlopen en sushi. Hoopt na het afronden van haar studie journalistiek door Australië te trekken.

9 thoughts on “Doel, de spookstad van België”

  1. wauw! ik wil daar ook heen! ik had er laatst ook iets over gelezen op treasuresofhistory.nl maar nu ben ik helemaal overtuigd! voordat het niet meer bestaat…

  2. Ik ben vandaag geweest met mn vriendin en twee van mn kinderen van twee en zes we waren alle onder de indruk zelfs de kids ongelooflijk dat dit kan het zou me als het allemaal gewoon bewoond was fijn om te wonen ik ben benieuwt wat de toekomst brengt maar ik ga zeker terug

    1. Marina en guido smolly en frie en 28 anderen wonen in doel…deze mensen hebben doel2020 opgericht..marina werkt op de centrale..
      En de meeste werken overdag.of ze zitten in hunkroegje..het is openbaar maar veel is er door nieuwschierige veel gesloopt..en de gemeente zegt dan zie je wel..maar meer dan 58 mil uitgegeven voor uitbreiding van de haven..zo graven ze en zo wordt er weer zan in gedumpt…58 mil eu weg weggegooid..en de grond waar ze graafde stond doel niet in de weg…en nog meer dorpen moet wijken voor plannen dat nooit tenuitvoer komt
      Zoveel blunders van de gemeente en overheid

  3. Ben er verschillende keren met de fiets geweest. Telkens overvallen door een wolk van sentiment en sympathie voor de huidige bewoners. Voel me getroost, dat Doel 2020 juridisch aan de winnende hand is om het dorp te kunnen blijven bewonen. Het economisch nut van nog een (Saeftinghe)-dok is nimmer aangetoond, het behoud van het dorp als (rechthebbende) leefgemeenschap des te meer.

  4. Gisteren er een bezoek gebracht. Het is een sprekend voorbeeld van hoe de gewone mens uiteindelijk ten prooi valt aan de industrialisatie-drift van het kapitaal.

Wat vind jij? Laat van je horen!