Veilig reizen per boot in Indonesië

Ongelukken tijdens bootreizen zijn de laatste tijd regelmatig in het nieuws. Waar kan je zelf op letten?

“Dat had jou kunnen overkomen”, zegt mijn vader met een grimas, terwijl hij me een artikel over een gezonken boot in Indonesië laat lezen. Een maand geleden voer ik exact dezelfde route van Flores naar Lombok. Inderdaad, het kan iedereen overkomen, maar met deze tips zet je met een gerust hart voet aan dek.

Horrorverhalen

Het verbaasde me dat mijn reisgenoten aan boord niets wisten van de horrorverhalen die ik tijdens mijn research over varen in Indonesië tegen was gekomen. Zo las ik een verhaal over Kate, die werd uitgenodigd om een review te schrijven over een boottocht tussen Flores en Lombok.  Mijn reisgenoten op de boot keken me met open mond en grote ogen aan toen ik ze het verhaal van Kate vertelde. Waar het op neerkwam? De boot kwam terecht op een stel rotsen, waardoor deze zonk en iedereen van boord moest springen. De opblaasbare reddingsboten waren kapot, de reddingsvesten waren ook over hun houdbaarheidsdatum heen en de kapitein kon de reddingswerkers aan de kust niet op tijd op de hoogte stellen. Hierdoor moesten de passagiers enkele uren aan land van Komodo op hulp wachten. En ja, Komodo is inderdaad een van de weinige plaatsen waar gigantische varanen rondlopen- en zwemmen.

Veilig reizen per boot in Indonesië

Het verhaal van Kate zorgde even voor de nodige kriebels toen mijn vriend en ik alsnog besloten om met een bootreis van Flores naar Lombok te gaan. Het was namelijk niet het enige verbazingwekkende verhaal dat we hoorden en lazen, maar op deze manier kregen we een duidelijk overzicht van bootmaatschappijen waar we liever niet mee in zee gingen, letterlijk én figuurlijk.

Een goed begin is het halve werk

Voor veilig reizen per boot in Indonesië kan een beetje research al voor een groot verschil zorgen. Een van de bekendste vaarroutes voor toeristen in Indonesië is de route Lombok – Flores en omgekeerd, maar eigenlijk gelden deze tips voor alle boottours in Indonesië. Er zijn ontzettend veel maatschappijen die trips aanbieden, dus lees je van tevoren goed in en houd de volgende vragen in je achterhoofd bij het boeken:

1. Hoeveel mensen mogen er maximaal mee?
Boten die verongelukken zijn in veel gevallen overboekt en hebben daardoor te weinig veiligheidsmiddelen aan boord. Daarnaast zijn de boten van Flores naar Lombok vaak minder vol dan van Lombok naar Flores. Vermijd ook, als het kan, het hoogseizoen om grote druktes op deze boten te voorkomen.
2. Zijn er genoeg reddingsvesten en hoe zien de opblaasbare reddingsboten eruit?
3. Wat is de staat van de boot?
De maatschappij belooft je bij het boeken van de reis een goed onderhouden, prachtige boot, maar bij aankomst word je blij gemaakt met een wrak. Je mag dit best aangeven bij de maatschappij; er bestaat een kans dat je op een andere, oftewel betere, boot wordt geplaatst.
4. Is er een fatsoenlijk communicatie- en navigatiesysteem aan boord?
Veel boten die verongelukken krijgen veels te laat hulp vanwege de gebrekkige apparatuur aan boord. Reddingswerkers krijgen soms pas uren of zelfs dagen later te horen wat er aan de hand was.
5. Ask the locals
Indonesiërs weten vaak als geen ander welke bootmaatschappijen van locals zijn en welke van ‘buitenstaanders’. De locals kennen de wateren als geen ander; zij weten waar je wel en niet met de getijden kunt varen en wanneer het te gevaarlijk is om het water op te gaan. Zo raden veel Indonesiërs het af om in het regenseizoen over zee te reizen, met name met de kleine fast boats tussen bijvoorbeeld Bali, Lombok en de Gili-eilanden. Maar ook ‘s nachts gebeuren er wel eens ongelukken met de grote public ferries, dus is het slimmer om zo veel mogelijk tijdens daglicht te reizen.
6. Check zelf de weersvoorspellingen
vraag desnoods rond in de plaats waar je van tevoren overnacht. Als jouw bootmaatschappij je verzekert dat jullie morgen kunnen vertrekken terwijl er een grote storm op komst is, is het misschien tijd om op zoek te gaan naar een andere trip.

Tijdens de bootreis

Met al die informatie op zak ben je al een heel eind op de goede weg. Maar ook op de bootreis zelf kan je je goed voorbereiden. Neem bijvoorbeeld een drybag mee. Deze waterdichte rugzakken zijn ideaal om waardevolle spullen in te bewaren. Mocht het uiteindelijk toch fout gaan, dan heb je in ieder geval al je belangrijke spullen in een keer veilig bij elkaar. Niet altijd even praktisch, maar een eigen reddingsvest meenemen verzekert je er wel van dat je niet afhankelijk bent van de voorzieningen aan boord. Neem ten slotte altijd een kleine voorraad eten mee. Bij de meeste tours zitten alle maaltijden inbegrepen, vaak in de vorm van een buffet, maar bij een overvolle boot is het: wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Met een paar extra mueslirepen stil je eventuele honger en bovendien maak je hiermee makkelijk contact met andere reizigers aan boord.

Eigen ervaring

Zelf heb ik met de maatschappij Kencana van Flores naar Lombok gereisd. Ik had een zeer aangename ervaring: we zaten met acht mensen en zes crewleden aan boord, de boot zag er prachtig uit en er waren reddingsboten- en vesten in overvloed. De kapitein hield zich aan een redelijk strak schema waar we wanneer moesten zijn, wat in mijn ogen zijn professionaliteit aantoonde. We hebben prachtige plekken gezien en veel lol gehad. En niet alleen kregen we driemaal per dag een maaltijd, maar de bemanning zette daarnaast vaak een tussendoortje voor ons klaar. Ook op de grote public ferries in de rest van Indonesië heb ik me geen enkel moment onveilig gevoeld, mede dankzij goede voorbereiding. Veilig reizen per boot in Indonesië kan dus prima, alleen moet je wel zelf opletten.

Wat is jouw ervaring met bootreizen in Indonesië?

Jessica Lokker
Geschreven door - Jessica is (reis)journalist en belandt vaak in vreemde situaties en op bizarre plekken. Een ceremoniële dolkendans bijwonen op Bali, gered worden door natuurwachters op Sardinië of een opvangcentrum voor luiaards bezoeken bijvoorbeeld.

Wat vind jij? Laat van je horen!