Marieke Lucas Rijneveld (35) is een Nederlandse schrijver die sinds een tijdje slechts de naam Lucas Rijneveld draagt. De eerste dichtbundel van de schrijver, Kalfvlies, trok direct de aandacht en won de C. Budding-prijs. De eerste roman, De avond is ongemak werd zowel in binnen- als buitenland een succes. De vertaling van het boek won de prestigieuze International Booker Prize.
Marieke Lucas groeide op in een boerengezin
Lucas Rijneveld, die eerder de naam Marieke Lucas Rijneveld gebruikte, maar nu als hij/hem door het leven gaat, werd op 20 april 1991 geboren in Nieuwendijk. Lucas groeide op in een gereformeerd boerengezin en wilde in groep 3 al graag een jongetje zijn.
Gepest op school
Toen Marieke Lucas Rijneveld naar de middelbare school ging, werd hij regelmatig gepest, omdat hij eruitzag als een jongetje. Op 19-jarige leeftijd verhuisde Lucas naar Utrecht, waar hij besloot niet alleen de naam Marieke, maar ook Lucas te dragen. Hij zegt hierover dat hij zich zowel een jongen als een meisje voelt, een beetje een tussenmens. Wel neigt hij meer naar het jongensachtige.
De identiteit van Marieke Lucas Rijneveld
Bron: Instagram @
MariekeLucasRijneveld
Een tijd lang wilde Lucas het liefst aangesproken worden met het genderneutrale persoonlijk voornaamwoord ´they´. Hij vond het jammer dat er in Nederland nog geen goed voornaamwoord voor non-binaire mensen is. Omdat er in het Nederlands geen goed voornaamwoord bestond, koos Lucas een tijdje voor ´zij´. In 2022 koos Marieke Lucas voor hij/hem en sinds 2023 kiest de schrijver ervoor om Lucas genoemd te worden.
Studie en eerste werk
Lucas deed een jaar lang de docentenopleiding en was in die periode actief bij Taalpodium. Na een jaar op de docentenopleiding ging Marieke Lucas Rijneveld naar de Schrijversvakschool in Amsterdam. Al snel werd het werk van de schrijver gepubliceerd in onder andere de VPRO Gids en De Revisor, waar Lucas in 2015 redacteur van was. Ook in Hollands Maandblad, De Gids en Het liegend konijn verschenen werken.
Kalfsvlies
In 2015 kwam de dichtbundel Kalfsvlies uit. De bundel gaat over een jonge vrouw die vaststelt dat er weinig zekerheden zijn, nadat zich in haar familie een aantal drama’s heeft afgespeeld. Thema’s zoals opgroeien, verlies, familie en seksueel geweld komen in de bundel aan de orde. De pagina’s staan bomvol en laten de lezer ademloos meevoeren op de cadans van dichterlijke woorden. Volgens velen stroomde het boek over van talent.
C. Budding-prijs
De dichtbundel Kalfsvlies ontving de C. Budding-prijs voor het beste poëziedebuut van het jaar. Volkskrant riep Rijnevels uit tot literair talent van 2016. De bundel werd door velen geprezen vanwege de eigenzinnige stijl en vorm. Er zit een overvloed aan weerbarstige en originele vergelijkingen in lange dichtregels in. Rijneveld zelf omschrijft zijn gedichten als stapelwolken. Arnon Grunberg noemde ze origineel, aangrijpend en verrassend.
De avond is ongemak
In 2018 bracht Lucas Rijneveld het boek De avond is ongemak uit. Het boek waar Lucas 6 jaar aan geschreven heeft, gaat over een gereformeerd boerengezin dat wordt verlamd door verdriet en verwaarlozing van de kinderen. Het gezin kan de dood van de oudste zoon Matthies niet verwerken. Het leidt tot scherpe, gruwelijke en geestige teksten. De ouders zijn kil en de kinderen ontsporen op seksuele wijze en door dieren te kwellen.
The International Booker Prize
Het boek dat volgens Rijneveld beïnvloed was door de schrijfstijl van Jan Wolkers, werd binnen een jaar een bestseller. Het boek werd onder andere in het Engels vertaald en uitgebracht als The Discomfort of Evening. In augustus 2020 won het boek The International Booker Prize, iets wat een Nederlandse schrijver nooit eerder gelukt is.
Fantoommerrie
In februari 2019 verscheen Fantoommerrie, de tweede dichtbundel van Lucas Rijneveld. In deze bundel komen, net zoals in de eerdere bundel, thema’s aan de orde zoals ongeluk in de liefde en onvrede met het eigen lichaam. In het gedicht Nachtschade wordt de wens om een jongen te worden vergeleken met een kat die wreed aan het einde komt. Het boek won de Ida Gerhardt Poëzieprijs.
Mijn lieve gunsteling
In 2020 bracht Rijneveld zijn tweede roman Mijn lieve gunsteling uit. In het boek zien we de veearts terug die in het boek De avond is ongemak als een van de weinigen aardig doet tegen de hoofdpersoon Jas. De veearts is obsessief verliefd op een 14-jarig meisje dat ervan droomt een beroemde singer-songwriter te worden en een piemel te hebben.
Veearts probeert meisje van 14 voor zich te winnen
Bron: Instagram @
MariekeLucasRijneveld
De veearts gaat geraffineerd te werk om het meisje te verleiden. Hij overstelpt haar met aandacht, wijdt haar in in de popmuziek en leest de roman Lieve jongens van Gerard Reve voor, een boek waarin seksuele relaties tussen minder- en meerderjarigen als normaal worden gezien.
De veearts belooft het meisje een penis
Ook belooft de veearts het meisje een penis, iets wat ze zo graag wil dat het meisje meegaat in de seksuele behoeftes van de man. Ze hebben seks waarbij de man haar wijsmaakt dat er een penis uit haar zal vallen. Ondanks deze heftige gebeurtenis weet het meisje een succesvolle singer-songwriter te worden.
Toneelbewerking
Het boek werd in 2021 opgenomen op de longlist van de Libris Literatuur Prijs. In 2021 maakte de Vlaamse regisseur Ivo van Hove een toneelbewerking van Mijn lieve gunsteling voor het Internationaal Theater Amsterdam. Lucas Rijneveld maakte van de monoloog van de hoofdpersoon een dialoog met meerdere personages.
Kritiek op keuze voor Rijneveld als vertaler Afro-Amerikaanse gedichten
Bron: Instagram @
MariekeLucasRijneveld
In 2020 vroeg uitgeverij Meulenhoff of Rijneveld werk van de Amerikaanse dichteres Amanda Gorman wilde vertalen. Eind februari 2021 gaf Lucas Rijneveld de opdracht terug, omdat er veel kritiek kwam op de keuze van de uitgever voor Rijneveld. Hij zou niet genoeg affiniteit hebben met poëzie uit de Afro-Amerikaanse gemeenschap.
Alles bewoonbaar
Er kwam veel kritiek op de keuze voor Lucas, waarna Lucas reageerde met het gedicht Alles bewoonbaar. Het gedicht werd vertaald en gepubliceerd in The Guardian en Frankfurter Allgemeine Zeitung. In 2022 las koning Willem-Alexander de laatste regels van het gedicht Alles bewoonbaar voor tijdens zijn kersttoespraak. Hij noemde het gedicht een combinatie van inlevingsvermogen, hoop en geloof in onze toekomst samen.
Komijnsplitsers
De derde dichtbundel van Lucas Rijnveveld met de titel Komijnsplitsers kwam in 2022 uit. De bundel gaat over de transitie en het vinden van de eigen genderidentiteit. In acht afdelingen onderzoekt de schrijver wat het betekent om te wonen in een huis, maar ook in jezelf en wat je verhoudingen zijn tot anderen. De schrijver zegt bang te zijn om iemand te worden die niet om de beenderen past die je gegeven zijn.
Het warmtefort
Bron: Instagram @
MariekeLucasRijneveld
In 2022 schreef Marieke Lucas Rijneveld Het warmtefort als Boekenweekessay voor de Boekenweek. Volgens de schrijver was het een ode aan zijn juf op de basisschool. In het essay wordt de lezer meegenomen naar basisschool De Regenboog in Nieuwendijk. Het pand is aan vervanging toe en moet gesloopt worden. Vanwege vleermuizen in het pand kan de sloop niet doorgaan. Lucas haalt dierbare herinneringen op aan juf Christa.
Het verdriet van Sigi F.
In 2023 zou de roman Het verdriet van Sigi F. uitbrengen, maar in het najaar van 2023 werd bekend dat het boek niet meer zou worden uitgebracht. Het uitbrengen van het boek werd al eerder uitgesteld van augustus naar het einde van 2023. Ondertussen was de kaft al twee keer veranderd.
Een jongen in een ravenfamilie
Een verhaal voor Het verdriet van Sigi F. was er al. Het boek zou gaan over een 16 jarige jongen die opgroeit in een gezin van raven. De jongen voelt zich anders dan zijn gezin, ook op seksueel vlak. De jongen heeft namelijk homoseksuele gevoelens. Het zou een sprankelende, intrigerende vertelling moeten worden over anders zijn en ergens naar verlangen. De uitgever liet uiteindelijk weten dat er een ander boek zou komen. In april 2026 tekende Lucas een nieuw contract bij Atlas voor de dichtbundel Als zee uit hond en een nieuwe roman.
Het privéleven van Marieke Lucas Rijneveld
Bron: Instagram @
MariekeLucasRijneveld
Het is niet bekend of Lucas Rijneveld op dit moment een relatie heeft. Wel heeft Lucas in het verleden laten weten op vrouwen te vallen. Zijn eerste crush was die op zijn lerares op de basisschool. Lucas Rijneveld heeft autisme en wordt door andere mensen met autisme weleens gezien als een goede vertegenwoordiger van mensen met autisme.
